Prostaatkanker


Wat is een prostaat?

De prostaat is een klein orgaan dat rondom de urinebuis ligt. Het heeft de vorm en de grootte van een kastanje. De prostaat is een klier die bestaat uit meerdere klierbuisjes. Deze buisjes produceren prostaatvloeistof en scheiden dit af. Prostaatvloeistof houdt zaadcellen in leven en vervoert de zaadcellen bij een zaadlozing als sperma naar buiten. De prostaat is hierdoor erg van belang voor de vruchtbaarheid. 


Wat is prostaatkanker?

Bij mannen is prostaatkanker de meest voorkomende kankeraandoening en wereldwijd de op een na meest voorkomende doodsoorzaak met betrekking tot carcinomen. In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 12.000 mannen prostaatkanker vastgesteld, waarvan ongeveer 75% een leeftijd heeft van 65 jaar of ouder. Ruim 3000 mannen, 30 procent, overlijdt jaarlijkse aan de ziekte. 

Prostaatkanker is een ziekte, waarbij zich kwaadaardige cellen in het prostaatweefsel formeren. Over het algemeen is prostaatkanker een langzaam groeiend carcinoom.

Typische klachten (symptomen) van prostaataandoeningen zijn:

  • De urinestraal wordt minder krachtig
  • Het duurt even voordat de eerste plas komt
  • Kort achter elkaar weer moeten plassen en weinig urine per plas
  • Nadruppelen, ook nog wel eens een paar druppels in uw broek
  • Het gevoel hebben dat de blaas niet leeg wordt
  • Soms een branderig gevoel tijdens het plassen
  • Moeilijk de plas op kunnen houden, soms zelfs helemaal niet
  • 's Nachts enkele keren uit bed moeten om te plassen

 

Deze klachten komen bij oudere mannen regelmatig voor en zijn meestal het gevolg van een goedaardige vergroting van de prostaat. Toch is het bij het constateren van bovenstaande klachten verstandig om snel duidelijkheid te krijgen over deze klachten, bijvoorbeeld met een urologisch consult.   


PSA waarde

PSA staat voor Prostaatspecifiek antigeen en is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt gemaakt. Een PSA-test is een bloedonderzoek waarbij de hoeveelheid PSA in uw bloed wordt gemeten.

Normaal gesproken komt deze stof in kleine hoeveelheden voor in uw bloed. Een verhoogd PSA kán een aanwijzing zijn voor prostaatkanker. Meestal is aanvullend onderzoek nodig om de diagnose goed te kunnen stellen.

Maar ook bij goedaardige aandoeningen van de prostaat, zoals een ontsteking of prostaatvergroting, kan de PSA-waarde verhoogd zijn. Daarom is verder onderzoek noodzakelijk bij een verhoogde PSA-waarde, of als de PSA-waarde een duidelijk stijgende lijn laat zien in de tijd.
Naarmate je ouder wordt stijgt de PSA-waarde. Momenteel worden de volgende waarden per leeftijdsgroep gehanteerd:

 Leeftijd                  Waarde
 40 tot 49 jaar            2,5 
 50 tot 59 jaar            3,5 
 60 tot 69 jaar            4,5 
 70 tot 79 jaar            6,5 

Wat te doen bij een verhoogde PSA-waarde?

Indien uw PSA-waarde verhoogd is, is het belangrijk om zo spoedig mogelijk de oorzaak hiervan te achterhalen, zodat er gerichte vervolgstappen gezet kunnen worden. Met een uitgebreide Urologische Check-Up krijgt u duidelijkheid over uw klachten en de mogelijke oorzaken. Lees hieronder meer over een Urologische Check-Up.


Stadia van prostaatkanker

Met het TNM-classificatiesysteem wordt aan de hand van de primaire tumor (T-stadium) bekeken of de kanker zich heeft uitgezaaid naar de nabijgelegen lymfeklieren (N-stadium) en wordt gecontroleerd op de afwezigheid of aanwezigheid van metastase in andere organen (M-stadium). Bij veel soorten kankers komen TNM-combinaties overeen met een van de vijf stadia. Nadat de T-, N- en M-categorieën zijn vastgesteld, worden deze gegevens samengevoegd met de Gleason-score. Dit proces wordt het groeperen van stadia genoemd. De stadia worden aangegeven met Romeinse cijfers vanaf I (het minst ernstig) tot IV (het ernstigst). Deze onderverdeling maakt het gemakkelijker om de juiste behandeling voor de grootste overlevingskans of genezing te bepalen. De volgende punten laten de diverse stadia van prostaatkanker zien: 

  •  In stadium 1 zit de kanker alleen in de prostaat. De kanker kan niet worden gevoeld tijdens een digitaal rectaal onderzoek en is niet zichtbaar op röntgenopnamen. Doorgaans wordt de kanker terloops gevonden tijdens een operatie voor een andere aandoening, bijvoorbeeld voor een goedaardige hyperplasie van de prostaat. Prostaatkanker in stadium I wordt ook wel prostaatkanker in stadium A1 genoemd.
  •  In stadium 2 is de kanker verder ontwikkeld dan in stadium I, maar is niet buiten de prostaat uitgezaaid. Prostaatkanker in stadium II wordt ook wel prostaatkanker in stadium A2, B1 of B2 genoemd.
  • In stadium 3 is de kanker voorbij de buitenste laag van de prostaat naar nabijgelegen weefsel uitgezaaid. De kanker kan ook zijn uitgezaaid naar de zaadblaasjes. Prostaatkanker in stadium III wordt ook wel prostaatkanker in stadium C genoemd.
  • In stadium 4 is de kanker uitgezaaid (metastase) naar de lymfeklieren rond de prostaat of naar lymfeklieren elders in het lichaam of naar andere organen van het lichaam, zoals blaas, rectum, botten, lever of longen. Metastatische prostaatkanker zaait vaak uit naar de botten. Prostaatkanker in stadium 4 wordt ook wel prostaatkanker in stadium D1 of D2 genoemd.

Stadia van prostaatkanker

Met het TNM-classificatiesysteem wordt aan de hand van de primaire tumor (T-stadium) bekeken of de kanker zich heeft uitgezaaid naar de nabijgelegen lymfeklieren (N-stadium) en wordt gecontroleerd op de afwezigheid of aanwezigheid van metastase in andere organen (M-stadium). Bij veel soorten kankers komen TNM-combinaties overeen met een van de vijf stadia. Nadat de T-, N- en M-categorieën zijn vastgesteld, worden deze gegevens samengevoegd met de Gleason-score. Dit proces wordt het groeperen van stadia genoemd. De stadia worden aangegeven met Romeinse cijfers vanaf I (het minst ernstig) tot IV (het ernstigst).


Diagnose en behandeling

Een vroegtijdige diagnose van prostaatkanker is uiterst belangrijk met het oog op de overleving van de patiënt. De gemiddelde overleving van mannen met een diagnose van uitgezaaide prostaatkanker is slechts twee jaar, vergeleken met een overleving van meer dan 10 jaar bij 90% van de mannen met een vroegtijdige diagnose van prostaatkanker.

Prostaatkanker onderzoek

Hebt u prostaatproblemen of andere urologische klachten? Dan is het raadzaam een uitgebreid urologisch onderzoek te doen!


PSA Waarde

PSA staat voor Prostaatspecifiek antigeen en is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt gemaakt. Een PSA-test is een bloedonderzoek waarbij de hoeveelheid PSA in uw bloed wordt gemeten.

Indien uw PSA-waarde verhoogd is, is het belangrijk om zo spoedig mogelijk de oorzaak hiervan te achterhalen, zodat er gerichte vervolgstappen gezet kunnen worden. Met een uitgebreide Urologische Check-Up krijgt u duidelijkheid over uw klachten en de mogelijke oorzaken.


Behandeling van prostaatkanker

Met betrekking tot prostaatkanker zijn er drie soorten behandelingen mogelijk. De uroloog bepaalt uiteindelijk welke behandeling het meest geschikt voor u is.

De drie mogelijke behandelingen zijn:

​daVinci Prostatectomie

Dit is een ingreep waarbij de totale prostaat, eventueel inclusief omliggend weefsel, wordt verwijderd. Door middel van een kijkoperatie met behulp van de daVinci robot kan de complete tumor weggehaald worden.

​Brachytherapie

Deze therapie is vooral bedoeld voor de behandeling van minder agressieve tumoren. Het is een inwendige bestraling en het grote voordeel is dat de prostaat hierdoor vrij nauwkeurig kan worden behandeld.

TURP operatie

Als er een goedaardige vergroting van de prostaat is geconstateerd, dan zal in de meeste gevallen de prostaat operatief behandeld worden door middel van TURP operatie. Via de plasbuis wordt een deel van de prostaat weggehaald.

Heeft u een vraag voor ons?
Geïnteresseerd in een van onze diensten of wenst u meer informatie over een bepaald onderwerp? Neemt u gerust contact met ons op.